alt

Το Διαπολιτισμικό Ινστιτούτο αλληλεγγύης ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ στη προσπάθεια να μελετήσει σε βάθος τις ιδιαιτερότητες, τις δυσκολίες αλλά και τις ευκαιρίες που παρουσιάζει ο δήμος κι η κοινωνία του Περάματος, πραγματοποίησε σειρά ερευνών και μελετών

οι οποίες επικαιροποιούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα και παρουσιάζονται περιληπτικά στην ενότητα "Η Δραστηριότητά μας / Μελέτες - Έρευνες".


Πληθυσμιακά στοιχεία του Δήμου Περάματος όπως αυτά αποτυπώθηκαν στα ευρήματα της απογραφής πληθυσμού των ετών 1991, 2001 και 2011.

alt

* Η πυκνότητα πληθυσμού στον Δήμο Περάματος είναι έντονα πλασματική, καθώς από τα 14 τετραγωνικά χιλιόμετρα που ανήκουν στα διοικητικά του όρια μόλις το ένα τέταρτο αντιπροσωπεύουν πραγματική κατοικήσιμη έκταση, αφού την υπόλοιπη καταλαμβάνει η περιοχή του «Βιομηχανικού Πάρκου» Σχιστού και οι γύρω ερημοποιημένοι λόφοι. Αν η παραπάνω παραδοχή συνυπολογιστεί στους δείκτες, η μέση πυκνότητα πληθυσμού εκτινάσσεται στα 5.150,71 άτομα / τετραγωνικό χιλιόμετρο.

2. Γενική περιγραφή.
altΟ Δήμος ουσιαστικά απομονωμένος από τον υπόλοιπο οικιστικό ιστό ορίζεται: προς βορά από τους ερημοποιημένους λόφους του Σχιστού, προς νότο από τη θάλασσα, προς ανατολάς συνορεύει μ τη ναυτική βάση του Σκαραμαγκά και προς δυσμάς χωρίζεται από τον δήμο Κερατσινίου από Την περιοχή του Ικονίου και από τα λεγόμενα «Καζάνια» - αποθηκευτικούς χώρους καυσίμων πετρελαϊκών εταιρειών. Ενώ η πρόσβαση της πόλης στον αιγιαλό είναι πλέον αδύνατη εξαιτίας της επέκτασης των προβλητών διακίνησης εμπορευμάτων , των παλαιών ναυπηγείων καθώς και του πορθμείου και του λιμανιού που αποτελεί πρόσβαση στην κοντινή νήσο της Σαλαμίνας. Τέλος άλλη μια ιδιαιτερότητα της πόλης του περάματος είναι ότι από τον Βορρά είναι κλεισμένο από το Όρος Αιγάλεω ενώ νότια και δυτικά είναι κλεισμένο από θάλασσα (ναυπηγεία κτλ) έτσι η πρόσβαση και η έξοδος από αυτό γίνεται μονάχα από δύο δρόμους έναν μέσα από σχιστό και έναν από το Ικόνιο.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, σε ολόκληρο το τόξο του Δυτικού Σαρωνικού, από τον Πειραιά μέχρι και την Ελευσίνα, δημιουργήθηκε βιομηχανική ζώνη, η οποία συγκέντρωνε τη βαριά βιομηχανία ολόκληρης της χώρας. Τα μεγάλα εργοστάσια κι η ανάγκη για εργατικά χέρια, που τροφοδότησαν με πληθυσμό τις περιοχές, στην πλειοψηφία τους έχουν πάψει να υφίστανται, αφήνοντας ανεξίτηλα σημάδια όπως επιχωματώσεις αιγιαλού, ερειπωμένα τσιμεντένια κτήρια, δεξαμενές καυσίμων κλπ, υποβαθμίζοντας το αστικό περιβάλλον αλλά και τη ποιότητα ζωής των κατοίκων, η οποία επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την άναρχη δόμηση και την έντονη αστικοποίηση.
Ήδη από 1924, η οικονομική ζωή του Δήμου ήταν παραδοσιακά συνδεδεμένη με τη ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη (ΝΕΖ), η οποία έτεινε να είναι η πρωταρχική πηγή απασχόλησης μεγάλου αριθμού ανδρών, με αποτέλεσμα η δυσμενής θέση των γυναικών στην αγορά εργασίας να μοιάζει με αδιέξοδο.
Η πρώτη κρίση της ΝΕΖ, το 1980, είχε ως επακόλουθα πληθώρα κοινωνικών προβλημάτων με βασικό την επιδείνωση της ανεργίας καθώς, ουσιαστικά, δεν υπήρχαν εναλλακτικές προτάσεις εργασίας στον Δήμο. Καθώς το μέγεθος των πλοίων σταδιακά αυξήθηκε με αποτέλεσμα να μην μπορούν πλέον να εξυπηρετηθούν από τη ΝΕΖ του Περάματος, «κύριος πελάτης» , τις τελευταίες δεκαετίες, ήταν οι πολύ μεγάλου μεγέθους Ελληνικές θαλαμηγοί. Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά με την παρούσα οικονομική κρίση η οποία οδήγησε τις θαλαμηγούς εκτός Ελλάδος και τη ΝΕΖ σε απόλυτο μαρασμό.
Πέραν αυτών, λόγω της γεωγραφικής θέσης της πόλης, η αγορά του Περάματος είναι απομονωμένη, με συνέπεια να συντηρείται μόνο από τους κατοίκους της πόλης, γεγονός που έχει οδηγήσει στο κλείσιμο δεκάδες επιχειρήσεις

3. URBAN II
Το Πέραμα ήταν μια από τις τρεις Ελληνικές πόλεις που χρηματοδοτήθηκαν μέσω της κοινοτικής πρωτοβουλίας του Urban II λόγω του εξαιρετικά χαμηλού βαθμού ανάπτυξης αλλά και των γενικότερων αστικών, κοινωνικών και προβλημάτων ανάπτυξης που ανέκαθεν αντιμετωπίζει. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα έθετε ως προϋπόθεση συμμετοχής τουλάχιστον τρείς από τις 9 αιτιάσεις. Κατά τη στιγμή της υποβολής το Πέραμα πληρούσε 5:
- υψηλό επίπεδο ανεργίας μακράς διάρκειας
- ειδικές ανάγκες ανασυγκρότησης, λόγω τοπικών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων
- μεγάλο αριθμό μεταναστών, εθνικών και μειονοτικών ομάδων, ή προσφύγων
- χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, σημαντικές ελλείψεις ικανοτήτων και υψηλά ποσοστά μαθητών που εγκαταλείπουν το σχολείο
- Ιδιαίτερα υποβαθμισμένο περιβάλλον

Σήμερα παρά την ολοκλήρωση του προγράμματος η οικονομική κρίση όχι μόνον επανέφερε δριμύτερα τα παλαιά προβλήματα αλλά πρόσθεσε κι άλλα:
- χαμηλό επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας
- υψηλό επίπεδο φτώχειας κι αποκλεισμού
- χαμηλό βαθμό κοινωνικής πρόνοιας και κοινωνικών παροχών
- επισφαλείς δημογραφικές τάσεις

4. Οικιστικά χαρακτηριστικά
Το οικιστικό περιβάλλον στο Πέραμα αναπτύσσεται γραμμικά παράλληλα με τη γραμμή της παραλίας την οποία καταλαμβάνουν βιομηχανικές χρήσεις. Το επίπεδο ποιότητας των κατοικιών κυμαίνεται από καλό έως εξαιρετικά υποβαθμισμένο, με την υποβάθμιση να εμφανίζεται εντονότερη στις γειτονιές οι οποίες γειτνιάζουν με τις βιομηχανικές χρήσεις. Ιδιαίτερα οι περιοχές «Άνω Πέραμα» «Νεόκτιστα», Ικαριώτικα κι Ικόνιο στις οποίες κατοικούν pπερίπου το 35% των κατοίκων της πόλης, είναι άναρχα δομημένες με αυτοσχέδιες κατοικίες που στερούνται βασικών υποδομών.

5. Εκπαίδευση
Μέχρι το 1991, το μορφωτικό επίπεδο στο Δήμο Περάματος ήταν ιδιαίτερα χαμηλό, αφού το 62,2 % του πληθυσμού ήταν αγράμματοι. Το γεγονός αυτό μπορεί να ερμηνευθεί κοινωνιολογικά αφού η οικονομική κατάσταση των οικογενειών δεν επέτρεπε την ενασχόληση με τα «γράμματα» μιας κι ο στόχος ήταν η άμεση εργασία στη ΝΕΖ. Παρά το γεγονός ότι το ποσοστό αυτό εμφανίζεται αισθητά μειωμένο κατά την απογραφή του 2001, το μορφωτικό επίπεδο εξακολουθεί να παραμένει σχετικά χαμηλό.

alt


6. Ανεργία
Το γενικό ποσοστό ανεργίας στην Αττική με βάση τα επίσημα στατιστικά διαμορφώνεται στο 28,3% παρουσιάζοντας οριακή πτωτική τάση της τάξης του 0,24%. Η ανεργία στις γυναίκες διαμορφώνεται στο 30,4%, ενώ των ανδρών στο 24,1%. Όσον αφορά τις ηλικιακές ομάδες, για τους νέους 18-24 η ανεργία φτάνει στο 57,8%, για άτομα 25-34 στο 34,1%, από 35-44 ετών στο 23,3%, ενώ από 45- 54 ετών στο 19,5%.

alt

Στη περιοχή του Περάματος παρατηρείτε ένα μοναδικό φαινόμενο. Η υψηλή εξειδίκευση (λόγω της ΝΕΖ) ώθησε τους κατοίκους στην αναζήτηση εργασίας σε συγκεκριμένο τομέα με αποτέλεσμα η ενασχόληση σε ο,τιδήποτε διαφορετικό να είναι ελάχιστη. Έτσι όταν επήλθε η οικονομική κρίση η ανεργία, η φτώχεια κι ο κοινωνικός αποκλεισμός εκτινάχθηκαν. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της δημοτικής αρχής η ανεργία σήμερα αποτελεί πραγματική μάστιγα, αφού στο υποβαθμισμένο Άνω Πέραμα ξεπερνά το 60%, ενώ στην υπόλοιπη πόλη ανέρχεται στο 50%.

7. Αντικειμενικές δυσκολίες για τη Δημοτική αρχή.
Οι κοινωνικές υποδομές του Δήμου Περάματος δεν επαρκούν για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών του πληθυσμού που αγγίζει τα όρια της ανθρωπιστικής κρίσης. Σημαντικές ελλείψεις παρουσιάζονται τόσο στους τομείς των προνοιακών όσο και των ιατρικών υπηρεσιών.
Τα σημαντικότερα προβλήματα οφείλονται βασικά τόσο στην έλλειψη οικονομικών πόρων, αφού οι θεσμοθετημένοι από το κράτος πόροι προς τη τοπική αυτοδιοίκηση έχουν μειωθεί την τελευταία τριετία πάνω από 60%, όσο και στις εγγενείς δυσκολίες του ανελαστικού θεσμικού πλαισίου να ανταποκριθεί στις έντονα διαφοροποιημένες απαιτήσεις των καιρών.

8. Κοινωνική μέριμνα
Σαν απόρροια των αυξημένων αναγκών της τοπικής κοινωνίας και των αντικειμενικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει η Δημοτική αρχή, πολλοί είναι οι δημότες οι οποίοι εξαρτώνται από τη φιλανθρωπία για να έχουν ένα πιάτο φαγητό ή ιατρική βοήθεια.

Σύμφωνα με στοιχεία της δημοτικής αρχής,
- Από τις 16.000 παροχές της ΔΕΗ, πάνω από 1.600 έχουν διακοπεί κι οι άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν στα σπίτια τους χωρίς ρεύμα.
- Το πολυιατρείο των Γιατρών του Κόσμου εξυπηρετεί καθημερινά 50-70 άτομα προσφέροντας ιατρικές υπηρεσίες γιατρών 14 διαφορετικών ειδικοτήτων.
- Το κοινωνικό παντοπωλείο του δήμου μοιράζει 500 τσάντες με τρόφιμα δύο φορές την εβδομάδα σε 500 οικογένειες, αλλά κάποιες από αυτές δεν έχουν καν ρεύμα για να μαγειρέψουν.
- Ο εφημέριος του Αγ. Γεωργίου – Περάματος, διανέμει καθημερινά συσσίτιο σε
120 άτομα.
- Η ΜΚΟ «Άρτος Δράση» παρέχει τρόφιμα σε 160 οικογένειες.
- Το πολυιατρείο των Γιατρών του Κόσμου παρέχει τρόφιμα σε 1.000 περίπου άτομα.
- Το διαπολιτισμικό Ινστιτούτο αλληλεγγύης ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ σε συνεργασία με τη ΜΚΟ Ρηξικέλευθος κάνει περιοδικά διανομή τροφίμων σε 100 περίπου άτομα.

9. Ανακεφαλαίωση
- Βασικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στο Πέραμα είναι η έλλειψη απασχόλησης, η οποία προέκυψε από την αποβιομηχάνιση της περιοχής και τη κατάρρευση της ΝΕΖ κι εντάθηκε δραματικά από την οικονομική κρίση και τη συρρίκνωση της τοπικής αγοράς.
-  Η μειωμένη αγοραστική δύναμη των κατοίκων, συνδυαζόμενη με το έντονα υποβαθμισμένο φυσικό περιβάλλον εντείνει τα προβλήματα και στερεί το αίσθημα της προοπτικής.
- Το βάθος κι ένταση του προβλήματος στερούν από μεγάλη ομάδα του πληθυσμού πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, αλλά και βασικές υπηρεσίες ή αγαθά.